Kunstgeschiedenis voor de iPad


Lijst van termen en begrippen

(placeholder)

Obelisk

Hoge, naat boven toe taps toelopende pijler. Egyptenaren plaatsen obelisken vaak in paren bij de ingang van de tempels. Deze Egyptische obelisken werden gemaakt uit één stuk graniet. Ze hebben waarschijnlijk een bijzondere betekenis gehad in de cultus van de zonnegod Ra. Om die reden was de spitse top ervan verguld. Het waren echter geen zonnewijzers, wat vroeger wel eens werd gedacht. Wel hebben latere - niet Egyptische - gebruikers de obeslisken soms voor dat doel ingezet, bijvoorbeeld keizer Augustus die een obelisk naar Rome liet verschepen om hem te gebruiken voor zijn horologium, een groot plein dat als zonnewijzer diende.

Op de obelisken werden teksten aangebracht met een verwijzing naar de farao die ze had opgericht. Er zijn wereldwijd ongeveer 30 obelisken bewaard gebleven. Daarvan kwamen acht in Rome terecht en vier in andere Italiaanse steden. Ook in Istanbul staat nog een uit Egypte versleepte obelisk.

De grootste obelisk die bekend is (32 meter), werd in de 15de eeuw vóór Christus gemaakt in opdracht van Thoetmosis IV voor de tempel in Thebe. Kort na 300 heeft de Romeinse keizer Constantijn het gevaarte naar Constantinopel willen brengen, maar hij kwam niet verder dan Alexandrië. Pas jaren later heeft Constantius II de obelisk overgebracht naar Rome. Sinds 1588 staat hij op het plein bij de Sint Jan van Lateranen.